× پـروژه ای از چـهره زنـان ایـرانی در سالـهای دور ×

تصاویرى که در این مقاله می بینید، از عکس تعدادی از شناسنامه های زنان ایرانى متولد ١٣٢١ که توسط نجف شکری در پروژه ى عکاسى‬ ایراندخت، استفاده شده اند. یک روز پاییزی سال ۱۳۸۶ نجف شکری در مسیر کار خود بود که در سطل زباله نزدیک خانه اش در جنوب شهر تهران چیز جالبی پیدا می کند. در سطل زباله سازمان ثبت احوال، شناسنامه هایی از دختران متولد ۱۳۲۱ را پیدا می کند که مدت ها بود از رده خارج شده بودند. اینگونه بود که تصمیم می گیرد به آفرینش پروژه ای هنری دست بزند، با مجموعه ای از عکس های شناسنامه های یک نسل. نام پروژه را ایراندخت می گذارد. ایراندخت، نامی رایج در ایران است که می تواند نام هر دختر ایرانی باشد.

پروژه شکری بر روی عکس ها تمرکز می کند، و از ذکر نام ها و اطلاعات شخصی چشم می پوشد چرا که این عکس ها دیگر معرف افراد مشخصی نیستند، بلکه بیانگر دوره ای خاص است، با ژست های مد آن روز، مدل موها، لباس ها، آرایش ها و تمام سبک هایی که گویی به گذشته های دور تعلق دارد. آنروزها هرچند در بین زنان، بی حجابی ممنوعیتی نداشت اما حجاب هم حرمت داشت.

ادامه نوشته

راز خلاقیت افراد موفق در چیست؟

بیشتر مواقع بزرگ ترین مانع افراد برای رسیدن به اهداف خود، آغاز کار است. استارت کارها سخت ترین مرحله انجام کارهای مختلف است. همان طور که قانون اول نیوتن نیز می گوید: اگر جسم در حالت سکون باشد تا ابد ساکن می ماند.

بسیاری از افراد نمی توانند کاری که در فکر دارند را آغاز کنند به همین دلیل، هیچ گاه دست به هیچ کار جدیدی هم نمی زنند.

چاره چیست؟ چگونه می توان برای عملی کردن ایده ها به خود انرژی لازم را داد؟ شاید راحت ترین راه این باشد که فرد دیگری شما را مجبور کند – به طور مثال، اگر فلان کار را به فلان شکل ممکن و در فلان مدت انجام ندهی، از کار اخراج خواهی شد. اما راه دیگر این است که خودتان در خودتان انگیزه و تحرک لازم را ایجاد کنید.

با تهدید  و تحت فشار بودن نمی توان برای مدت طولانی پیشرفت کرد. سرانجام زمانی می رسد که از این وضعیت خسته می شوید و ممکن است همه چیز را رها کنید. بنابراین، برای آغاز کارها بهترین راه چیست؟

تشخیص و تعیین:

•    مواردی که دوست دارید و
•    کارهایی که می توانید با امکانات موجود انجام دهید. (کاری که در حد و اندازه خود است انجام دهید تا در صورت شکست، خیلی ضرر نکنید.)

بیشتر مواقع فقط چهار دلیل منطقی می تواند برای شروع نکردن یک کار وجود داشته باشد:

•    عادت
•    نداشتن امکانات لازم
•    بالا بودن هزینه های برآورد شده
•    دروغ گفتن به خود در مورد علاقه مندی ها

چهارمین گزینه بسیار مهم است و بیشتر میان افرادی رواج دارد که نمی توانند ایده های خود را عملی کنند. بیشتر افرادی که می گویند می خواهند شغل جدیدی داشته باشند، با فرد جدیدی آشنا شوند یا رژیم بگیرند، فقط حرف می زنند و در مسیر رسیدن به اهداف خود هیچ تلاشی نمی کنند. آنها چون به شرایط کنونی خود عادت کرده اند، برایشان دشوار است از راحتی خود دست بکشند و خود را در سختی بیندازند.

اما مساله مهم این است که اگر در مسیر رسیدن به اهداف و ایده های خود قدم نگذارید و تلاش نکنید، همیشه تصور می کنید از عهده این کار بر نمی آیید. یا بهانه هایی همچون هزینه و پرخطر بودن شغل را بیان و خود را توجیه می کنید. 

اما راهکار این مشکل چیست؟

پاسخ این سوال بسیار ساده است. خطرات و هزینه های اولیه را کاهش دهید تا بتوانید وارد مسیر اهداف خود بشوید. وقتی استارت کار را زدید، باید از دیگران کمک بگیرید.

به طور مثال، با یکی از دوستان خود در مورد مشکلاتی که با آنها روبه رو هستید صحبت کنید. به طور مثال، من واقعا دوست دارم کار جدیدی شروع کنم اما فکر می کنم نمی توانم تنهایی آن را شروع کنم.

سپس با یکدیگر فهرستی از امکانات موجود - تا حد امکان بسیار دقیق و شفاف - تهیه کنید. در شغل جدید باید برای خود تعیین کنید به دنبال چه هستید. با بررسی مسایل مختلف شاید تصمیم بگیرید خودتان به تنهایی آن را انجام دهید و شرکت خود را راه اندازی کنید یا برای دیگران کار کنید.

برای تعیین این مسایل باید مذاکراتی داشته باشید. اما برای آغاز کار، منتظر پایان یافتن همه صحبت های خود نمانید. به یاد داشته باشید که عادت تنبلی و بی تحرکی شما باید اینجا از بین برود. 

بنابراین، پس از مکالمات اولیه جایی که تصمیم گرفتید شغل بعدی خود را با کمپانی دیگری آغاز کنید، سعی کنید شرکت های مناسب ایده های خود را پیدا و با افرادی که مسوول هستند صحبت های ابتدایی را آغاز کنید.

در ملاقات بعدی، شما و دوستتان فهرستی از کمپانی ها و شرکت هایی را خواهید داشت که ممکن است شما را استخدام کنند.

در این مرحله باید برای خود ضرب الاجل تعیین کنید. به طور مثال یک هفته به خود زمان بدهید. سپس گزارش کارهایی که انجام داده اید را به دوست خود بدهید. یا توضیح دهید که چرا و به چه دلیلی هیچ کار مفیدی انجام نداده اید.  

آیا خودتان به تنهای نمی توانید برای خود ضرب الاجل تعیین کنید؟ هم بله، هم خیر. بله برای اینکه شاید سنگی در تاریکی باشد. خیر برای اینکه خودتان هم می دانید احتمالا بدون فشار دیگران هیچ حرکتی نخواهید کرد.

فرض را بر این بگذاریم که هیچ کاری برای محقق شدن اهداف خود انجام نمی دهید. در ملاقات بعدی با دوست خود باید دلیل آن را برای دوست خود توضیح دهید. مثلا شاید بیمار بوده اید و استراحت می کرده اید. یا شاید کاری انجام نداده اید زیرا تصور می کنید تلفن زدن به شرکت ها و تقاضای کار از آنها کمی برایتان سخت و ناراحت کننده است.

اگر این طور است، باید با همفکری دوست خود کارها را کوچک تر و آسان تر کنید.  به طور مثال، از طریق دوستان و آشنایان به شرکت های مرتبط معرفی شوید. در این حالت نیازی به تماس گرفتن با شرکت ها یا ارسال رزومه نیست.

همه حرف اینجا است که باید سخت ترین مرحله، یعنی آغاز یک کار جدید را تحمل کنید تا بتوانید در مسیر موفقیت های خود قرار بگیرید.

• 
  

گلشیفته فراهانی: دختر خوبی نبودم؛ از همسرم جدا شدم

به بهانه نمایش فیلم«سنگ صبور» ساخته عتیق رحیمی که گلشیفته فراهانی نقش اصلی آن را ایفا می کرد و نقش او برای هموطنانش تابو شکنانه بود، نیویورک تایمز گفت وگویی را با این بازیگر ایرانی تبار انجام داده که بخش هایی از این گفت وگو را می‌خوانید. نیویورک تایمز گل شیفته را این طوری معرفی می کند:

گلشیفته که در ایران بزرگ شده، یک شورشی بود. او همکلاسی های خود را به اعتصاب واداشت چراکه مدرسه شان سرویس گرمایشی نداشت. او به والدینش دروغ می گفت تا خواهرش بتواند با نامزد خود بیرون برود.

او در اعتراض به روسری سرکردن(حجاب) سرش را تراشید، نشانه های زنانگی خود را پنهان کرد مانند پسران لباس برتن کرد و اطراف تهران را با موتورسیکلت گشت. در سن هفده سالگی آرزوی والدنیش را نقش برآب کرد که در پایتخت اتریش وین پیانو بخواند و در عوض بازیگری را پی گرفت.

او در گفت وگوی خود با خبرنگار نیویورک تایمز که به زبان انگلیسی پاسخ می داد،چنین گفت:«اصطلاحی در فارسی است با این مضمون با دم شیر بازی کردن، ومن آنچه جامعه ایران می خواست باشم ،یک دختر خوب ،نبودم. من با دم شیر بازی کردم.»...

فیلم جدید او سنگ صبور هم بیانیه شورشی است، شاید برخی آن را با مناقشه ای مقایسه کنند که امسال به محکومیت گلشیفته در ایران انجامید.

نقش آفرینی گلشیفته فراهانی در سنگ صبور با تحسین منتقدان روبه رو شد.منتقد هالیووذ ریپرتر نقش آفرینی او را ستود و منتقد ورایتی بازی او را یک «تور دوفورس/استثنایی» خواند.

گلشیفته در 14 سالگی نخستین نقش خود را بازی کرد در سن 20 سالگی ازدواج کرد و در سال 2008 ایران را با همسرش ترک کردو به پاریس رفت . و آنجا از همسرش جدا شد.او بیش ازبیست و پنج فیلم در کارنامه اش دارد.گلشیفته در سال گذشته در استودیوی کوچکی در طبقه پایین خانه ای در شهر پاریس زندگی کرده که به ژان-کلود کریر(نویسنده و فیلمنامه نویس) و همسر ایرانی اش نهال تجدد(رمان نویس) تعلق دارد.

عتیق رحیمی نخستین بار او را برای ایفای نقش اصلی فیلمش رد کرد.

رحیمی فکر می کرد من زیادی جوان زیبا وشادمان هستم. اما من پافشاری کردم و به رحیمی گفتم که اگر نقش را به من ندهد با دلم نقش را یاد خواهم گرفت و در خیابان های پاریس آن را اجرا خواهم کرد. ولی دو سال و نیم طول کشید که عتیق رحیمی سرمایه ساختن فیلم را جمع کند و ان را بسازد.

گلشیفته اخیرا برای یک عکاس مشهور دنیای مد پائولو روورسی برهنه شده است. این عکس ها به زودی منتشر می شود.

وقتی پائولو این ایده را مطرح کرد .به حرف های او گوش دادم اما مشکلات زیادی داشته ام.پس نخواستم این کار را انجام بدهم.ولی بعد با خودم گفتم اگر این عکس ها را پائولو نگیرد،کدام عکاس خواهد گرفت؟ گویی که پائولو از من عبور کند و روح من را عکاسی کند.»

خروج /تبعید او از ایران کامل شده است.وی با زندگی جدیدش کنار آمده و می گوید:«ایرانی که من در رویای خود دارم شاید دیگر اصلا وجود نداشته باشد.»

«دو نوع ادم تبعیدی وجود دارد.کسانی که قربانی اند و خودشان را در رود سن می اندازند و خودشان را می کشند و افرادی که سلحشور می شوند،از غم های خود استفاده می کنند تا موتوری با دوبال برای پرواز بسازند..تبعید قدرت من است.»

بهترین راهنمای تحقیق قبل از ازدواج

تحقیق سنتی پیش از ازدواج به شکل یک رسم درآمده. رسمی که دیگر نه درست انجام می‌شود نه روش جایگزین برای آن پیدا می‌شود. معمولا برادر یا پدر دختر با قرار قبلی به محل کار داماد سر می‌زنند و می‌پرسند او چطور آدمی است و طبیعی است که جوابی نمی‌شنود جز آنکه «خوب است.» با تغییر شکل آشنایی دختر و پسر در جامعه امروز، شکل این تحقیقات هم باید عوض شود. تحقیقی که نه فقط خانواده دختر از پسر، بلکه خانواده پسر هم از دختر باید انجام دهند. سؤالات مقدماتی مثل سن و شغل و فرهنگ خانواده در جلسات اول آشنایی پرسیده می‌شود اما تحقیق اصلی که بعد از آن آغاز می‌شود، سرنوشت یک عمر زندگی را رقم می‌زند و باید جامع و کامل باشد و بیشترین شناخت را از همسر آینده به دست بدهد. هرچند که همیشه وجهه ناشناخته‌ای باقی می‌ماند که فقط با زندگی زیر یک سقف معلوم می‌شود. نظرات حسن عسگری‌فر، روانشناس و مشاور خانواده درباره درست تحقیق کردن به شما کمک خواهد کرد.

حرف‌های اول آشنایی موثق است!

همه در شروع ارتباط ناخودآگاه خود را طوری نشان می‌دهند که برای طرف مقابل جذاب‌تر به نظر برسند اما در عمل چیز دیگری هستند. شناخت افراد از هم در دوره آشنایی خیلی گنگ است چون معمولا روابط منقطع است. یعنی طرفین هفته‌ای یک یا دو بار همدیگر را می‌بینند و در این زمان کوتاه طبیعی است که فقط حرف‌های شیرین به هم می‌زنند اما در رابطه تنگاتنگ در زندگی زناشویی همه چیز فرق می‌کند. ما در زندگی از هم طلبکاریم و برای اینکه احساس آرامش و امنیت کنیم از یکدیگر سهم می‌خواهیم. اگر قرار باشد همسرمان ساعت 6 از سر کار برگردد ما وقت عصر او را برای خودمان می‌خواهیم اما حالا اگر او عصرها را برای دوستان یا خانواده خودش اختصاص دهد، بحران تازه شروع می‌شود.

دخالت خانواده چقدر موثر است؟

در دنیای امروز در بسیاری موارد دختر و پسر با هم از قبل آشنا شده‌اند و بعد خانواده را در جریان می‌گذارند. در آشنایی‌هایی که به شکل سنتی انجام نشده و خانواده حضور پررنگی در آن نداشته ‌است، معضلات خودشان را دیر نشان می‌دهند اما خانواده در این مرحله می‌تواند تحقیقات میدانی کند که البته باید بدانیم در آن خیلی از مسائل مثل بعضی بیماری‌های روحی- روانی، ناکامی‌ها و ویژگی‌هایی که در موقعیت‌های بحران‌زا خودش را نشان می‌دهد جزء مسائل پنهان خانواده‌ها باقی می‌ماند. برای مثال افرادی هستند که ما به آنها می‌گوییم انفعالی انفجاری. این افراد فشار را تحمل می‌کنند و در یک نقطه منفجر می‌شوند. اگر شما حس کنید طرف مقابل همیشه منفعل است و یکدفعه با رفتار انفجاری روبه‌رو شوید، به شدت دچار هراس و ترس می‌شوید.

دوستان و شبکه‌های اجتماعی می‌توانند منبع تحقیق باشند؟

دوستان نمی‌توانند به اندازه‌ خانواده قابل استناد باشند. بهتر است برای شناخت به ستون‌های سفت و واقعیت‌ها تکیه کنیم. وقتی در جایگاه تحقیق هستید احساس امنیت در کسب اطلاعات کنید. ممکن است دوست بخواهد شما را خراب کند یا بیش ‌از حد بالا ببرد. شبکه‌های اجتماعی هم نمی‌توانند معیار شناخت باشند چون افراد می‌توانند با هویت غیر واقعی در شبکه‌های اجتماعی حضور پیدا کنند.

به کدام ویژگی‌ها دقت کنیم؟

بعضی از اطلاعات کلی که در چارچوب و نگاه خانواده مشخص می‌شود می‌تواند دلگرم کننده باشد. اینکه خواستگار معتاد نیست، در کار فعال هست یا نه، اگر 10 سال کار کرده چه پس‌اندازی دارد، مدبر است یا نه، ماشینش را خودش خریده یا از حمایت خانواده استفاده کرده، جایگاه کاری و خانوادگی‌اش چگونه است و چیزهایی از این دست می‌توانند باعث شناخت شوند. جایگاه فرد در خانواده یکی از مهم‌ترین نکاتی است که خانواده می‌تواند رویش دست بگذارد. هرقدر فرد قابلیت‌های تعهدی‌اش رادر خانواده بیشتر نشان دهد در زندگی آینده هم متعهدتر خواهد بود. در مقابل رفتارهای لاابالی‌گری منیت و خودخواهی‌ در زندگی مشترک مشهود و غیر قابل انکار است و جز در دراز مدت نمی‌توان چیزی را تغییر داد.

تحقیقات محلی مفید است؟

تحقیقات محلی می‌تواند تا حدی دل خانواده‌ها را قرص کند. ممکن است با آنها به شناخت تمام و کمال نرسیم اما بخشی از ویژگی‌ها قابل دسترسی است. با این تحقیقات لااقل می‌توان فهمید که اجازه ادامه رابطه را به دختر و پسر بدهیم یا نه. اما خانواده ملاک ارجح‌تری از تحقیق در محل کار و بین همسایه‌هاست. وقتی خانواده ها با هم در ارتباط هستند پدرها و مادرها یکدیگر و جایگاه و رفتار خانواده را با هم می‌بینند. در این ارتباط رازهای پنهان می‌توانند کشف شوند. به خصوص در ارتباط مکرر با همدیگر.

حرفه‌ای عمل کنید

کاری که در مراکز مشاوره پیش از ازدواج درباره کسانی که می‌خواهند با هم ازدواج کنند انجام می‌شود با چیزی که در تحقیقات میدانی و محیطی درباره فرد انجام می‌شود متفاوت است. در این مشاوره‌ها یکسری فاکتورهای معمول روانشناسان بررسی می‌شود که بررسی آنها از سوی خانواده‌ها ممکن نیست. بسیار اتفاق می‌افتد که دختر یا پسر چیزی نباشند که در ابتدای آشنایی نشان داده‌اند. دو آدم با دو نگاه، طبقه اجتماعی، ایدئولوژی و تربیت متفاوت قرار است در زندگی همسو با هم قرار بگیرند. در مراکز مشاوره برای اینکه این چالش‌ها را حل کنند سعی می‌کنند در ابتدا اطلاعات مقدماتی را از دختر و پسر بگیرند. اطلاعاتی مثل اینکه طرفین چند خواهر و برادر دارند، فرزند چندم خانواده هستند، شغل پدر و مادرشان چیست، چند وقت است که کار می‌کنند، کجا آشنا شده‌اند، آشنایی‌شان چقدر طول کشیده، چه انتظاراتی از هم دارند و چرا.اما در مراحل بعدی مشاور باید چالش‌هایی ایجاد کند که دو نفر به عنوان زوج مجبور شوند درگیر معضلات و تفاوت‌های‌شان شوند و با این روش اختلافاتی که درباره خواسته‌های‌شان از هم دارند مشخص شود. معمولا زوج‌ها در ابتدا فکر می‌کنند تمام خواسته‌های‌شان مشترک است و توقعی خاص از هم و اختلاف‌نظری با هم ندارند. اما در حقیقت اینطور نیست. وقتی فرد با رابطه طرف مقابلش با خانواده و توقعات و وظایف متقابل روبه‌رو می‌شود، مشکلات تازه‌ای مشخص می‌شود. چیزهایی مثل اینکه چقدر از طرف مقابل توقع سهم دارد. اینکه آیا سهمی از او را برای خانواده خودش قبول دارد یا نه. اگر به مشکل بخورد دوست دارد مشکل با کدام خانواده مطرح شود یا چیزهایی مثل این. در مجموع این جزئیات هستند که می‌توانند باعث شناخت دو فرد به طور کامل برای یکدیگر شوند. بعد از آن به جای اینکه درباره موفقیت یا موفق نبودن ازدواج نظر داده شود دو طرف در جریان مشکلات و بحران‌هایی که ممکن است در زندگی با آنها روبه‌رو شوند قرار می‌گیرند و مهارت‌های ارتباط با همسر، تشخیص بحران‌ها و کنترل زندگی را یاد می‌گیرند.

حرف‌های دختر و پسر قابل استناد است؟

بیشتر سؤال‌هایی که دختر و پسر در دوره آشنایی از هم می‌پرسند حول برنامه‌های‌شان برای آینده می‌چرخد که معمولا به جواب‌های قابل استنادی نمی‌رسد. در واقع آنها فقط درباره آرزوهای‌شان حرف می‌زنند، مخصوصا اگر جوان باشند. این محاورات بین دختر و پسر فقط می‌تواند برای این باشد که آنها کمی به هم نزدیک شوند و توافقات نمی‌تواند قطعیت داشته باشد اما وقتی دو نفر در سن بالا به هم تعهد می‌دهند وضعیت فرق می‌کند. جایگاه اجتماعی آنها در آن وضعیت تثبیت شده‌است. آنها برای خود کار و موقعیت، قواعد و هنجارهایی دارند که به آن باور دارند و براساس آن حرف می‌زنند.

برای تحقیق چقدر زمان بگذاریم؟

ملاک مشخصی برای زمان تحقیق وجود ندارد اما مشخص است که نمی‌توان به زمان رابطه دختر و پسر تکیه کرد. رابطه‌های معمولی که بین همشاگردی‌ها و همکاران به وجود می‌آید شناخت چندانی به دست نمی‌دهد چون منقطع است اما وقتی مراودات خانواده شروع می‌شود اگر 6 ماه تا یک سال زمان بگذاریم معقول‌تر است. البته فراموش نکنید این به معنای افزایش دوره عقد نیست. زمانی که ذکر شد برای دوره قبل از عقد است. در دوره نامزدی دختر و پسر تعهد اخلاقی به هم دارند اما تعهد قانونی ندارند و اگر در دوره نامزدی به توافق نرسیم و جداشویم ضرر کمتری متحمل می‌شویم اما آ‌نها وقتی عقد می‌کنند زندگی زناشویی را با شکلی غیر از زناشویی شروع می‌کنند. دختر وقتی عقد می‌شود حمایت مکرر شوهر را لازم دارد. درحالی‌که وقتی قبل از ازدواج عقد می‌کند نیازهای عاطفی را هفته‌ای یکی دو بار می‌تواند از همسر بگیرد و برای او مشکل ایجاد می‌شود.

• 
  

لیلی و مجنون................

یک شبی مجنون نمازش را شکست    

بی وضو در کوچه لیلا نشست              

 عشق آن شب مست مستش کرده بود

 فارغ از جام الستش کرده بود             

 سجده ای زد بر لب درگاه او

پر زلیلا شد دل پر آه او          

گفت یا رب از چه خوارم کرده ای

 بر صلیب عشق دارم کرده ای     

جام لیلا را به دستم داده ای           

وندر این بازی شکستم داده ای            

نشتر عشقش به جانم می زنی

دردم از لیلاست آنم می زنی   

خسته ام زین عشق، دل خونم مکن     

من که مجنونم تو مجنونم مکن             

مرد این بازیچه دیگر نیستم                 

این تو و لیلای تو ... من نیستم     

 گفت: ای دیوانه لیلایت منم

در رگ پیدا وپنهانت منم     

سال ها با جور لیلا ساختی     

 من کنارت بودم و نشناختی                

 عشق لیلا در دلت انداختم    

صد قمار عشق یک جا باختم                

کردمت آوارهء صحرا نشد     

گفتم عاقل می شوی اما نشد                

 سوختم در حسرت یک یا ربت              

غیر لیلا برنیامد از لبت        

روز و شب او را صدا کردی ولی             

 دیدم امشب با منی گفتم بلی                 

مطمئن بودم به من سرمیزنی              

  در حریم خانه ام در میزنی    

حال این لیلا که خوارت کرده بود        

 درس عشقش بیقرارت کرده بود                

مرد راهش باش تا شاهت کنم                

 صد چو لیلا کشته در راهت کنم

شباهت الناز شاکردوست و برادرش! (عکس)